तू म्हटलीस तर
पुन्हा येऊ घातली आहे फाल्गुनी हवा
सोनसळी गहू
डोलतोय डोंगर उतारावर
तू म्हटलीस तर पुन्हा एकदा
पलाश फुलांचा गुच्छ
उडवतो आकाशापात्तोर
कालपर्यंत सगळ्या खिडक्या बंद होत्या
तरी मी जाणत होतो
कि आता आकाशाने मुठीत
गुलाल भरून घेतला आहे
तू म्हटलीस तर पुन्हा एकदा
खिडक्या उघडून टाकतो
आणि दाखवतो तुझा चेहरा सूर्याला
होळी-गीतांची तयारी सुरु झालीय बाहेर
झांज आणि ढोलकी आणि मंजिरा
कवडश्यांची शत शत कमळं उमलताहेत नदीत
तू म्हटलीस तर पुन्हा एकदा
घेऊन येतो एक लाट तुझ्यासाठी
---------------------------------------------------------------
Wednesday, September 12, 2012
नंद चतुर्वेदी 7 कविताओंका मराठी अनुवाद या सायंकाळी
या सायंकाळी
हल्ली रोजच पाहातो तुला
आजारपण, औषधं आणि
इंजेक्शनच्या डब्यांच्या जंजाळांत
रोज पाहातो तुझे धैर्य
पाहातो
कुठुनसा पाताळलोकातून येणारा
तुझा जीवन-निर्झर
वसंताची फुलं उमलत होती
तेंव्हा तुझ्याकडे पहायला फुर्सतच नव्हती.
एक स्त्री होण्या निभावण्यातच
संपले तुझे ते दिवस
आता या उरल्यासुरल्या उन्हांत
तुझ्याजवळ बसतांना
माझ्या स्वार्थीपणाच्या सावल्या
किती लांब दिसतात
स्वतःच्या सुखाचा एक एक खडा मोजतांना
गेल्या दिवसांना परतवून आणतांना
किंवा
भविष्यांतील अनिर्दिष्टाची वाट पहाताना
हळहळतो
तुझा चेहरा
इतक्या जवळून कधीच पाहिला नाही
असता तर पडताळा घेता आला असता
कोणतं सुख-दुःख
देऊन गेले
हे ऊन आणि सावल्या
----------------------------------------------------------------------------
हल्ली रोजच पाहातो तुला
आजारपण, औषधं आणि
इंजेक्शनच्या डब्यांच्या जंजाळांत
रोज पाहातो तुझे धैर्य
पाहातो
कुठुनसा पाताळलोकातून येणारा
तुझा जीवन-निर्झर
वसंताची फुलं उमलत होती
तेंव्हा तुझ्याकडे पहायला फुर्सतच नव्हती.
एक स्त्री होण्या निभावण्यातच
संपले तुझे ते दिवस
आता या उरल्यासुरल्या उन्हांत
तुझ्याजवळ बसतांना
माझ्या स्वार्थीपणाच्या सावल्या
किती लांब दिसतात
स्वतःच्या सुखाचा एक एक खडा मोजतांना
गेल्या दिवसांना परतवून आणतांना
किंवा
भविष्यांतील अनिर्दिष्टाची वाट पहाताना
हळहळतो
तुझा चेहरा
इतक्या जवळून कधीच पाहिला नाही
असता तर पडताळा घेता आला असता
कोणतं सुख-दुःख
देऊन गेले
हे ऊन आणि सावल्या
----------------------------------------------------------------------------
नंद चतुर्वेदी 7 कविताओंका मराठी अनुवाद लोक जाणतात
लोक जाणतात
विरोधांत ठाम उभे रहा
अन्याय आणि हिंसेच्या समोर,
अगदी ज्या काळांत
रिव्हॉल्वरच्या जोरावर मंत्रीपद मिळत असेल
तेंव्हाही
प्रवाहाच्या विरुद्ध जा
असं बोला की लोकांनी म्हणावं
काय मूर्खासारखं बोलतोस?
सत्य आणि ईमानाच्या गोष्टी करतोस?
मैत्री आणि उदारतेचे गुण गातोस?
जेंव्हा ते उपदेश देतील --
"अरे, घर भरून घे,
आज असशील, उद्या नसशील,
हीच वेळ आहे
खुर्चीचा उपयोग करून घेण्याची"--
तेंव्हा तुम्हीं खुर्ची फेका
गगनाला लपेटून घ्या
श्रमाने पिळदार झालेल्या बाहूत
सत्तेच्या बाजारांत
माशीसारखं घोंघावणं
चिपाड झाल्या घोड्यागत
शेपटी चाळवणं
"आपला चमचाच आहे मी "
अशी भाषा वापरणं
मरून जात असतो माणूस अशानं
कधी नव्हता पराजय ?
कधी नव्हती खोट्याची वाहवाही?
पण तीच वेळ असते
दलदलीतून बाहेर निघायची
भाग्य आणि चमत्काराने नाही तर
संघर्ष आणि जिद्दीने
लोक जाणतात --
नंग्या तलवारी घेऊन नाचणा-यांच्या
भ्याडपणाला
लोक जाणतात.
--------------------------------------------------------------------
विरोधांत ठाम उभे रहा
अन्याय आणि हिंसेच्या समोर,
अगदी ज्या काळांत
रिव्हॉल्वरच्या जोरावर मंत्रीपद मिळत असेल
तेंव्हाही
प्रवाहाच्या विरुद्ध जा
असं बोला की लोकांनी म्हणावं
काय मूर्खासारखं बोलतोस?
सत्य आणि ईमानाच्या गोष्टी करतोस?
मैत्री आणि उदारतेचे गुण गातोस?
जेंव्हा ते उपदेश देतील --
"अरे, घर भरून घे,
आज असशील, उद्या नसशील,
हीच वेळ आहे
खुर्चीचा उपयोग करून घेण्याची"--
तेंव्हा तुम्हीं खुर्ची फेका
गगनाला लपेटून घ्या
श्रमाने पिळदार झालेल्या बाहूत
सत्तेच्या बाजारांत
माशीसारखं घोंघावणं
चिपाड झाल्या घोड्यागत
शेपटी चाळवणं
"आपला चमचाच आहे मी "
अशी भाषा वापरणं
मरून जात असतो माणूस अशानं
कधी नव्हता पराजय ?
कधी नव्हती खोट्याची वाहवाही?
पण तीच वेळ असते
दलदलीतून बाहेर निघायची
भाग्य आणि चमत्काराने नाही तर
संघर्ष आणि जिद्दीने
लोक जाणतात --
नंग्या तलवारी घेऊन नाचणा-यांच्या
भ्याडपणाला
लोक जाणतात.
--------------------------------------------------------------------
नंद चतुर्वेदी 7 कविताओंका मराठी अनुवाद दुष्काळी शुभेच्छा
दुष्काळी शुभेच्छा --नंद चतुर्वेदी
अनुवाद लीना मेहेंदळे -- (अंतर्नाद मासिकांत प्रकाशित)
सापडलेले झुंडभर लोक
दीर्घायु असोत,
सुखाच्या छोट्याश्या स्वप्नासाठी
आसुसलेले लोक
दीर्घायु असोत,
आश्वासनांच्या फैरीवर फैरी
झाडणारे वक्तागण
दीर्घायु असोत,
या शुष्क उजाड जमिनीत
सरकारी जाहिरातींसाठी
वसंत-गीत गाणारे
कवि - पुत्र
दीर्घायु असोत,
जोडे झिजवत सरकार-दरबारच्या बाबूंची
अजिजी करणारे
बेकार युवक
दीर्घायु असोत,
पाण्याने तळ-गाठल्या विहिरींवर
लोटीभर पाण्यासाठी
झोंबाझोंबी करणा-या
कुलस्त्रिया
दीर्घायु असोत,
घासलेटची वाट पहात
रिकामे डबे घेऊन
क्यू मधे पुढे जाण्यासाठी
धडपडते पेन्शनर
दीर्घायु असोत,
जराशा संकटात
देवावर भार टाकून
खाटल्यावर पडणारे
भक्तजन
दीर्घायु असोत,
दीर्घायु असोत,
कृतिशून्यतेने भरलेले
बांडगूळ बुद्धिजीवी
दीर्घायु असोत,
दीर्घायु असोत,
खोपडीकांडांत मेलेल्या पोटी
अनुदान घेणारे परजीवी
दीर्घायु असोत,
दीर्घायु असोत,
आमच्या दुष्काळावर
राजनीती करणारे
देशभक्त
दीर्घायु असोत,
हरेक प्रसंगी आमच्या
दुबळेपणाचीच शुभेच्छा ठेवणारे
आमचे बडबोले
दंतहीन, साठीपलीकडील नेतागण
दीर्घायु असोत,
ृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृृ
Saturday, May 12, 2012
तरच पाऊस पडेल
तरच पाऊस पडेल
सकाळ रविवार दि. (95-96)
सकाळ रविवार दि. (95-96)
तरच पाऊस पडेल
- अनिता अग्निहोत्री
- अनुवाद -
लीना मेहेंदळे
ओरिसा हे देशातील अत्यंत
दुष्काळी राज्य मानले जाते. श्रीमती अनिता अग्निहोत्री या तेथे भारतीय प्रशासकीय
सेवेत आहेत. ओरिसातील कलाहंडी, ढेंकनाल, कटक इत्यादी जिल्हांत तीव्र दुष्काळाच्या
काळातही त्यांनी वेगवेगळ्या शासकीय पदावर काम केले आहे. श्रीमती अग्निहोत्री या
बंगाली भाषेतील नामवंत कवयित्री असून, त्यांनी टिपलेला ओरिसातील हा दुष्काळ.
सकाळभर
हुंदडून
बाळ
अनुष्टुभ झोपलाय !
पण
मी ?
भर
पाऊस - काळातल्या
या
रणरणीत दुपारीच
ओझं
शिरावर घेऊन
बसलेय
लिहित्येत
!
खिडकीबाहेर
धगधगलेलं,
श्रांत..क्लांत..
दोलाशाही
मैदान
आठवडा
बाजाराचा दिवस असूनही निर्जन !
सूर्यानं
तो जनसागर
शोषून
घेतला आहे !
मनाचेच
ठाव घेत्येय
पलीकडील
काठजोडीच्या
गढूळ
पाण्यावर झुकलेली दुपार..
पाण्यात
कुणाचं दीनवान उपाशी बिंब बघताना
दरगा
बाजाराची गल्ली उठली...
ते
प्रतिबिंब गुंडाळून ठेवण्यासाठी...
शेवरीच्या
म्हाताऱ्या उडताहेत.
मेघाची
वाट पाहून थकलाभागला चालक
त्यांच्याच
पाठी लागतोय,
त्यांना
उडवून लावतोय..
तहानव्याकुळ कावळ्याला तेही त्रास नाही !
..
येऊन बसला माझ्या छपराच्या कपारीत..
अन्नूच्या
मखमली पापण्याखाली
स्वप्न
तरंगताहेत
गालाच्या
खळीतून खुद्कन ओघळताहेत
ओठ...
जणू
ओथंबलेले ढगच !
चकचकीत
निळ्या पंखांचा एक वेडा चतूर
दुर्वा
समजून त्यावर येऊन बसला
भासानपोतच्या
तडकलेल्या
जमिमीतून
झेपावत
लांब गेलेले रूळ
त्यांच्या
दोन्ही कडेनं
साचून
राहणारं
रेल्वेचंच
पाणी..
आज
तेही सुकलंय !
पण
अन्नू,
तुझ्याकडे
बघताना
मला
कल्पनेतच त्यावर दुर्वा डोलतावना दिसतात..
त्याच
तडाकलेल्या जमिनीतून
मृव्दंधाचे
लोट माझ्या पायांना वेढा घालतात..
पंख
फुटलेल्या लक्ष लक्ष मुंग्या
त्या
गंधाच्या स्वागतासाठी बाहेर येतात....
हे
सत्यात अवतरू दे
बाजरीच
पीक नाचू दे
बाप्पा
पावसा,
ये !
मदनपूरच्या
बाजारात कधीच येऊ लागतील
कालाहंडीच्या
एकेका गावातील
गरिबाघरची
भांडीकुंडी
सुंदरच्या
कोरड्या पात्रावर
झेपावू
लागली गिधाडं...
अन्
खाली वाळूत
मेल्या
गुराढोरांची लक्तरं !
मरेलीया,
जर्जर शरीरं आणि मन
धाडस
करून उठली
पंजाबात
शेतमजुरी करण्यासाठी !
त्यांच्या
वयात आलेल्या मुलीला
गावपाटील
आणि सावकाराचं
आज
रात्रीच निमंत्रण आहे
तिकडे
बांबूच्या बनावर शतसहस्त्र फुलं फुलली
अमंगलसूचक...
पाऊस
येत नही भासानपोतचं मैदान ओलांडून
आम्ही
चढतो तिथल्या डोंगरावर
गुडघे
टेकतो, करूणा भागतो...
इतकं
उंचावर येऊनही तुला दिसत नाही ?
म्हणून
झाले
सगळे
मंत्र, सगळ्या आरत्या...
त्या
तू ऐकत नाहीस ?
जातीपाती
विसरलो
सगली
आलो
लोभी
व्यापारी
धास्तावलेला
चाकरीमानी,
ठेकेदार,
इंजिनिअर,
संन्यासी...
तू
का येत नाहीस ?
पावसासाठी
नेला मग
एक
बोकड
फुलं,
गंध, उधळून
वाजतगाजत
ओढतताणत..
मंदीराच्या
पटांगणात
शिपडला
त्याच्या रक्ताचा सडा
तेच
रक्त सर्वांनी माखून घेतलं
अंगभर..
आतातरी
पावसा ये...
पण
पाऊस येत नाही
तिथून
मनाला परतावू
पुन्हा तुझ्याजवळ येऊन बसल्येय
अन्नू,
तुझ्या
डोळ्यांत दिसतात मला
जलभरित
मेघ
तुझ्याच
गालाच्या खळीतून निघतो
मातीचा नवा गंध !
तुझ्या
मेणमृदूल मुठीत आता
लपवून
ठेव सुर्याला !
वाफेला
चुंबून घे !
तिला
घनाकार दे !
..तिचे
ढग बरसण्यासाठीच मग खाली येतील..
तूच
आता हाकार दे !
तुझ्या
ओठांच्या, मनाच्या
निरागसतेचा
स्पर्श दे !
तरच
ते ढग बरसतील;
तरच
ते ढग बरसतील !
---xxx---
Wednesday, April 18, 2012
नंद चतुर्वेदी 7 कविताओंका मराठी अनुवाद गोपीनाथ
नंद चतुर्वेदीकी 7 कविताओंका मराठी अनुवाद --लीना मेहेंदळे (अंतर्नाद --- )
डायरी क्र 1 से यहाँ उतारें
गोपीनाथ
गोपीनाथ
गावातून शहरांत आला
डोईवर गाठोडं आहे !
त्याला आता रस्ता ओलांडायचा आहे.
समोर रस्तेच रस्ते
यातला कोणता रस्ता नाशिकला जातो ?
शहरांत येऊन संभ्रमित झालाय गोपीनाथ
डोक्यावरल्या गाठोड्याने अजून पंचाईत केलीय
थांबून थांबून माना वळताहेत
गाठोडं पाहून .....
शहरांत आता कधी कुणी पाहिलीत गाठोडी
त्यातल्या
गाठी गाठी अन् गाठी...
त्यांत बॉम्ब तर नाही?
कोण आहेस? कुठे चाललास?
पोलिस चौकी लांब नाही
एकेकाची भिती
एकेकाच्या तोंडाला सुटलेले पाणी
सगळे त्या गाठोड्याच्या गाठीत अडकलेत
कपडे बांधून गाठोड्यांत घेऊन
आला होता गोपीनाथ
गोदेत स्नानासाठी
ही यात्रा गोदेच्या निर्मळ पाण्यांत
स्नान करण्यासाठीच होती
पण कुठली गोदा?
कुठली गंगा?
सध्या तर फक्त रस्ता ओलांडायचा आहे
गाठोडं उगीच आणलं त्याने
शंका आणि तमाशा घडवणारं !
डायरी क्र 1 से यहाँ उतारें
गोपीनाथ
गोपीनाथ
गावातून शहरांत आला
डोईवर गाठोडं आहे !
त्याला आता रस्ता ओलांडायचा आहे.
समोर रस्तेच रस्ते
यातला कोणता रस्ता नाशिकला जातो ?
शहरांत येऊन संभ्रमित झालाय गोपीनाथ
डोक्यावरल्या गाठोड्याने अजून पंचाईत केलीय
थांबून थांबून माना वळताहेत
गाठोडं पाहून .....
शहरांत आता कधी कुणी पाहिलीत गाठोडी
त्यातल्या
गाठी गाठी अन् गाठी...
त्यांत बॉम्ब तर नाही?
कोण आहेस? कुठे चाललास?
पोलिस चौकी लांब नाही
एकेकाची भिती
एकेकाच्या तोंडाला सुटलेले पाणी
सगळे त्या गाठोड्याच्या गाठीत अडकलेत
कपडे बांधून गाठोड्यांत घेऊन
आला होता गोपीनाथ
गोदेत स्नानासाठी
ही यात्रा गोदेच्या निर्मळ पाण्यांत
स्नान करण्यासाठीच होती
पण कुठली गोदा?
कुठली गंगा?
सध्या तर फक्त रस्ता ओलांडायचा आहे
गाठोडं उगीच आणलं त्याने
शंका आणि तमाशा घडवणारं !
================================
- Manohar Ahire, Priyadarshan Kale, DrMadhavi Kharat and 17 others like this.
Subscribe to:
Posts (Atom)
